Je kent het vast wel: die collega die altijd rugklachten heeft, of jezelf die aan het eind van de dag hoofdpijn krijgt van je beeldscherm. Wat je waarschijnlijk nog niet wist, is dat deze problemen voor een groot deel te voorkomen zijn. Ergonomie werkt als een soort energieboost voor je werkdag, alleen dan zonder dat je er later een dip van krijgt. In dit artikel lees je hoe je met de juiste werkplekinrichting niet alleen gezonder werkt, maar ook productiever wordt.
Het verborgen probleem: waarom ergonomie nu zo urgent is
Nederlandse werknemers zitten gemiddeld 8 uur per dag achter hun bureau, maar de meeste werkplekken zijn nog altijd ingericht alsof we daar maar een uurtje zitten. Het gevolg? Stijgende verzuimcijfers en medewerkers die zich 's avonds kapot voelen.
"In 2025 zien we duidelijke signalen dat ziekteverzuim niet zomaar stagneert, maar opnieuw toeneemt," vertelt Douwe Jan Boersma, oprichter van Health2Work. "Wij kunnen objectief de link aantonen tussen gezond werken en jobtevredenheid en productiviteit."
Het probleem zit hem in de details waar je normaal niet bij stilstaat. Je monitor staat te laag, waardoor je nek naar voren buigt. Je stoel ondersteunt je rug niet, waardoor je onderuitgezakt gaat zitten. Je toetsenbord ligt te ver weg, waardoor je schouders optrekt.
- Check je eigen houding nu eens: zit je onderuitgezakt?
- Kijk naar je scherm: moet je omhoog of omlaag kijken?
- Let op je schouders: zijn ze opgetrokken of ontspannen?
De koffie, vergelijking: waarom ergonomie beter werkt
Koffie geeft je een tijdelijke boost, maar ergonomie zorgt voor energie die de hele dag aanhoudt. Waar koffie je energiepiek laat crashen na een paar uur, houdt een goed ingerichte werkplek je alertheid constant op peil.
Het mechanisme is simpel: wanneer je lichaam niet hoeft te compenseren voor een slechte houding, heeft het meer energie over voor concentratie en productiviteit. Je spieren ontspannen, je ademhaling wordt dieper, en je hersenen krijgen meer zuurstof.
- Zet je monitor op ooghoogte, de bovenkant van je scherm moet in lijn zijn met je ogen
- Plaats je toetsenbord zo dat je ellebogen in een hoek van 90 graden hangen
- Zorg dat je voeten plat op de grond staan (gebruik een voetensteun als nodig)
- Houd een armlengte afstand tot je beeldscherm
Het verschil merk je niet meteen, maar na een week goed zitten voel je het verschil in je energieniveau aan het eind van de dag.
De cijfers: wat ergonomie daadwerkelijk oplevert
Nederlandse bedrijven die investeren in ergonomische werkplekken zien concrete resultaten. Volgens onderzoek van Health2Work ervaren bedrijven gemiddeld 20% minder ziekteverzuim wanneer ze hun werkplekken ergonomisch inrichten.
Maar het gaat verder dan alleen minder verzuim. Medewerkers met een goed ingestelde werkplek hebben 30% minder last van rug, en nekpijn. En misschien nog belangrijker: ze kunnen zich beter concentreren en zijn tot 20% productiever.
- Investeer in een verstelbare bureaustoel met lendensteun
- Kies voor een in hoogte verstelbaar bureau
- Gebruik een externe monitor of laptop standaard als je veel op een laptop werkt
- Plaats vaak gebruikte spullen binnen handbereik
De initiële investering verdien je binnen een paar maanden terug door minder verzuim en hogere productiviteit.
Beweging: de vergeten factor
Hier loopt het vaak fout: mensen denken dat een goede stoel en bureau genoeg zijn. Maar zelfs de beste ergonomische opstelling helpt niet als je er 8 uur achter elkaar in dezelfde houding zit.
Je lichaam is gemaakt om te bewegen, niet om uren stil te zitten. De 20, 20, 20 regel werkt goed: elke 20 minuten 20 seconden naar iets kijken dat 20 meter ver weg is. En elke uur 2, 3 minuten rondlopen of stretchen.
"Wat is tevreden en productief personeel waard? Zoals de Engelsen zeggen: Penny wise pound foolish," zegt Boersma. "Er zijn daar ondertussen ook voldoende wetenschappelijke studies over."
- Stel een timer in die je elk uur herinnert aan een korte pauze
- Wissel af tussen zitten en staan als je een sta, zit bureau hebt
- Doe eenvoudige nek, en schouderoefeningen tijdens korte pauzes
- Loop tijdens telefoongesprekken rond (als dat kan)
De omgeving: meer dan alleen stoel en bureau
Wat mensen vaak vergeten, is dat ergonomie verder gaat dan alleen je directe werkplek. Verlichting, temperatuur en geluid beïnvloeden ook hoe goed je kunt focussen en hoe moe je aan het eind van de dag bent.
Te fel licht zorgt voor vermoeide ogen en hoofdpijn. Te weinig licht zorgt ervoor dat je voorover gaat leunen naar je scherm. De ideale verlichting is gelijkmatig verdeeld en niet te fel of te zwak.
- Plaats je beeldscherm loodrecht op ramen om weerkaatsing te voorkomen
- Gebruik een bureaulamp bij onvoldoende daglicht
- Houd de temperatuur tussen 20, 22 graden Celsius
- Gebruik noise, cancelling koptelefoons in een rumoerige omgeving
Deze factoren werken samen. Een te warme ruimte maakt je sneller moe, waardoor je gaat onderuitzakken. Storende geluiden zorgen voor spanning in je schouders.
Start klein: de 5, minuten ergonomie, check
Je hoeft niet meteen je hele werkplek om te gooien. Begin met een snelle check van je huidige opstelling. De meeste ergonomische problemen kun je oplossen met kleine aanpassingen.
Ga normaal zitten en check de volgende punten. Als er meer dan twee dingen niet kloppen, is het tijd voor aanpassingen:
- Je voeten staan plat op de grond (niet bungelend of opgetrokken)
- Je knieën maken een hoek van ongeveer 90 graden
- Je rug raakt de rugleuning van je stoel
- Je schouders hangen ontspannen omlaag
- Je ellebogen maken een hoek van 90 graden bij het typen
- Je kijkt recht vooruit naar je scherm (niet omhoog of omlaag)
Vaak zijn het kleine aanpassingen, je stoel iets hoger, je scherm wat naar achteren of hoger lager (met een monitorarm), die een groot verschil maken.
Investeer in ergonomie
Ergonomie is geen luxe, maar een noodzaak voor iedereen die dagelijks achter een bureau werkt. Het gaat niet om dure gadgets, maar om bewuste keuzes in hoe je je werkplek inricht en gebruikt. De resultaten zijn meetbaar: minder verzuim, meer focus, en een betere werkervaring.
Volgens Boersma ligt de oplossing in de combinatie van goede werkplekinrichting en bewustwording: "Bedrijven die investeren in werkplekonderzoek en ergonomische verbeteringen ervaren concrete voordelen." Het begint met kleine stappen, maar de impact op je dagelijkse werkervaring is groot.
Begin vandaag met die 5, minuten check. Je lichaam zal je dankbaar zijn, en waarschijnlijk je productiviteit ook.
Veelgestelde vragen ergonimische werkplek
Hoeveel kost een ergonomische werkplek?
Een basisopstelling met een goede bureaustoel en verstelbaar bureau kost tussen €300, €800. Dat klinkt veel, maar je verdient het terug door minder verzuim en hogere productiviteit. Begin met de belangrijkste aanpassingen: stoel en schermhoogte.
Werkt thuiswerken ergonomisch wel goed?
Thuiswerken kan prima ergonomisch zijn, maar vraagt meer bewustheid. Veel mensen werken thuis op de eettafel of bank, wat tot problemen leidt. Investeer in een goede bureaustoel en externe monitor voor je laptop.
Hoe snel merk je resultaat van ergonomische aanpassingen?
Kleine verbeteringen merk je vaak binnen een week. Minder nekpijn of minder vermoeide ogen aan het eind van de dag zijn vroege signalen. Voor structurele verbetering van rugklachten kun je enkele weken tot maanden nodig hebben.
Kan ergonomie echt ziekteverzuim voorkomen?
Ja, de cijfers spreken voor zich. Bedrijven die investeren in ergonomie zien gemiddeld 20% minder ziekteverzuim. Veel rug, , nek, en RSI, klachten zijn direct gerelateerd aan slechte werkplekergonomie.
Zijn sta, zit bureaus echt nodig?
Sta, zit bureaus zijn handig voor afwisseling, maar geen must, have. Belangrijker is dat je regelmatig beweegt en korte pauzes neemt. Een goed ingesteld zitbureau met bewuste pauzes werkt ook prima.